Najpopularniejsze przesądy – skąd się wzięły i czy mogą popsuć Ci dzień?

Choć żyjemy w XXI wieku, to dla wielu z nas przesądy, zabobony i wierzenia dawnych kultur są wciąż żywe i aktualne.

Przed ponad dwustu laty w zachodniej Europie mieliśmy epokę Oświecenia, w której rozpoczęła się rewolucja rozpraszająca mrok i zabobony oraz powstała nowożytna nauka, z Encyklopedią Powszechną jako sztandarowym dziełem. Obecnie, pomimo że żyjemy w czasach, gdy dokonano pełnego opisu genomu człowieka, giganci rynku informatycznego – od Google i IBM po Microsoft, inwestują w komputery kwantowe, a Elon Musk próbuje dowieźć ludzi na Marsa – nauka musi nadal usilnie zabiegać o nasze względy, konkurując z religią i magią.

Korzystamy z nowoczesnych telefonów, zakupy robimy przez Internet, używamy wirtualnych książek i słowników, zamiast tradycyjnej, papierowej mapy używamy nawigacji satelitarnej itp. Sprawia to, że postrzegamy się jako osoby nowoczesne, racjonalnie i zdroworozsądkowo myślące. Jednak część z nas na widok czarnego kota lub piątku trzynastego dalej zamiera. Dlaczego?

Wiara w przesądy

Przesądy najczęściej dotyczą konsekwencji zdarzeń. Stanowią integralną część dziedzictwa ludzkości, są nierozerwalnie związane z rozwojem cywilizacji i głęboko osadzone w każdej kulturze.

W przesądy według badań wierzy nawet połowa Polaków. Zabobony to pozostałości po dawnym systemie wierzeń. Od wieków ludzie przekazują sobie intrygujące opowieści o magii i czarach, w większości niewątpliwie upiększone i zredagowane.

Między wszelkimi europejskimi legendami, w których główną rolę odgrywają przesądy, a opowieściami pochodzącymi z innych kultur, od Stanów Zjednoczonych po Afrykę, istnieje wiele podobieństw i zbieżności. W istocie niezależnie od szerokości geograficznej wierzenia i przesądy są do siebie podobne, po prostu dlatego, że ludzkie lęki i obawy, zawsze i wszędzie były i są takie same.

Najpopularniejsze przesądy – skąd się wzięły?

Piątek 13

przesądy mindcoaching piątek 13

Jednym z najbardziej znanych przesądów na całym świecie, jest przeświadczenie, że wszystkie złe rzeczy, dzieją się zawsze w piątek trzynastego. Bardzo często zdarza się tak, że liczba 13, jest tak silnie utożsamiana z pechem, iż w ogóle nie występuje w niektórych miejscach. Znaleźć można na przykład hotele, które nie posiadają pokoju numer 13 lub piętra o tym numerze. Przesąd ten wywodzi się ze starożytnej Babilonii. Według systemu liczbowego w niej stosowanego, liczba o numerze 12 oznaczała najwyższy porządek, natomiast liczba 13 zaburzała harmonię i wprowadzała chaos. W wierze chrześcijańskiej liczba 13 wiąże się z Judaszem. Był on trzynastym uczestnikiem Ostatniej Wieczerzy. Dlaczego natomiast nieszczęśliwym dniem jest akurat piątek? Wynika to również z wiary chrześcijańskiej. Tego dnia Chrystus został ukrzyżowany.

Czarny kot

Kolejny z najpopularniejszych zabobonów wiąże się z przejściem przez naszą drogę czarnego kota. Niektórzy ludzie w takiej sytuacji zmieniają swoją trasę na inną lub też czekają, aż inna osoba przekroczy pechową linię. W średniowieczu koty postrzegane były jako wysłannicy szatana. Miały one przynosić choroby i nieszczęścia, z tego też powodu bano się ich. Najprawdopodobniej przesądy o czarnych kotach wynikają z dawnych wierzeń w czarownice. To właśnie te stworzenia, były towarzyszami złej wiedźmy i stąd może wynikać ich zła sława.

Szczęśliwa podkowa

mindcoaching przesądy podkowa

Podkowa bardzo często utożsamiana jest jako symbol szczęścia. Zwykle jest zawieszana nad drzwiami domu, co ma zapewnić pomyślność jego mieszkańcom. Dlaczego akurat takim symbolem stała się właśnie podkowa? Być może wynika to z faktu, iż została wykonana z żelaza. W dawnych czasach, żelazo uznawano za metal o wielkiej mocy, który posiada właściwości odstraszające złe duchy. Wierzono, że demony i wiedźmy boją się żelaza.

Czterolistna koniczynka

Biorąc pod uwagę fakt, że znalezienie koniczyny z 4 płatkami to szansa 1 na 1000, faktycznie każdego znalazcę można nazwać w tym wypadku szczęściarzem. Wierzenie w szczęście wynikające ze znalezienia 4 płatkowej rośliny wywodzi się z celtyckich wierzeń – druidzi wierzyli, że czterolistna koniczyna uchroni ich przed złem.

Rozbite lustro

Bardzo starym przesądem, który liczy sobie kilka tysięcy lat, jest przesąd o rozbiciu lustra, skutkującym siedmioma latami nieszczęść. To kolejny z przesądów, który swoje początki czerpie ze starożytności. To właśnie w tych czasach wierzono, że odbity w lustrze wizerunek człowieka, zawiera w sobie część jego duszy. Skąd wzięło się siedem lat nieszczęść? Rzymianie wierzyli w siedmioletni cykl ludzkiej egzystencji. Po tym czasie następowała odnowa ciała i zwiększenie witalności. Zniszczenie wizerunku człowieka oznaczało zaburzenie tego cyklu.

Magiczna, szczęśliwa 7

Cyfra siedem to liczba uważana za mistyczną, wyróżniającą się bogatą symboliką. W wielu mitologiach i religiach świata jest symbolem całości, dopełnienia, symbolizuje związek czasu i przestrzeni. W Nowym Testamencie (Mt 18,21) oznacza pełnię i doskonałość, w religii judaistycznej kojarzyła się z siedmioma dniami tygodnia, siedmioma archaniołami. Przez siedem dni trwały wielkie święta i siedem tygodni upływało między Pesach a Świętem Tygodni. Starożytni filozofowie przypisywali jej własności opieki i władzy nad światem, kojarząc z siedmioma planetami. Pitagorejczycy uważali ją za najwyższą podstawową liczbę całkowitą. W wielu mitologiach stanowiła atrybut bogów, jej wartość była przedstawiana w architekturze, świętych pismach, przykazaniach, kosmologii.

Drabina

W codziennym życiu może nam się również zdarzyć przejście pod drabiną. Czy przechodzenie pod nią może przynieść pecha? W starożytności wierzono w magiczną siłę geometrii. Rozłożona drabina tworzy trójkąt między niebem a ziemią, którego według wierzeń nie można zakłócić. Jest jeszcze kilka innych teorii dotyczących tego przesądu. Jeden z nich mówi o tym, że na głowie człowieka znajduje się opiekuńczy duch, którego można strącić przechodząc pod drabiną. Inne źródła mówią o tym, by upatrywać się źródła pochodzenia tego przesądu w wierze chrześcijańskiej. Rozstawiona drabina, tworząca trójkąt, oznaczać ma Trójcę Świętą, a jej naruszenie jest bluźnierstwem. Kolejna teoria mówi o tym, że strach wynikający z przechodzenia pod drabiną, może wynikać z jej podobieństwa do szubienicy.

Rozsypana sól

Mówi się również, że gdy rozsypie się sól, spowoduje to kłótnie w rodzinie. Być może przesąd ten wynika z faktu, iż dawniej sól była towarem luksusowym i bardzo drogim. Uważano więc, że jeśli ktoś rozsypał sól, jest to na pewno winą złych duchów, chcących doprowadzić do sporu w rodzinie.

Czy przesądy powinniśmy brać na poważnie?

Przesądów, wierzeń i zabobonów jest całe mnóstwo. Jedni traktują je z przymrużeniem oka, inni zaś biorą niektóre z nich zupełnie poważnie. Są tacy, którzy radykalnie je zwalczają i ludzie, którym przesądy są całkowicie obojętne. Czasem po prostu swoje codzienne niepowodzenia łatwiej jest zrzucić na pech, spowodowany na przykład obecnością czarnego kota na drodze.

Magia towarzysząca przesądom zawsze była i jest iluzją, karmiącą się naszymi nadziejami i lękami. Nie reprezentuje rzeczywistego świata. Zdecydowanie najlepiej jest kierować się zdrowym rozsądkiem, a opowieści o przesądach pozostawić jako ciekawą anegdotę.

 

 

Dodaj komentarz

%d bloggers like this: